پیام محمدصديق کبودوند به مناسبت سالروز تشکیل سازمان حقوق بشر کردستان
|
ا | ||||||
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هفتم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 18:3 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
چیرۆکی ئهوانهی نامرن -فهریدوون ئهرشهدی
چیرۆکی ئهوانهی نامرن
|
|
فهریدوون ئهرشهدی
ههنبانهپڕ خهون و
پێخۆریان
بریسکهی لاچاوی سپێدهی کوێستانان
لهئهسپی برووسکه دابهزین .
چاوگهلیان ساماڵی پاش ڕێژنه
لهپی دهست گهنمزار
پێکهنین
پهلکهیهک لهپهلکهزێڕیینه
باڵایان سپێندار .
هاتبوون نههێڵن هیچ دڵێ لهشادی چۆڵ ببێ و
مناڵان بهرێگهی گۆڕستان فێر ببن .
قاوخی فیشهکیان کردبوهگوڵدانێ
بۆ گوڵی شۆڕانی
قۆناخی تفهنگیان بۆ شاخی شکاوی کهڵێکی دڵشکاو دهتاشی .
دهیانویست کوولهکهی رۆحی دێو بشکێنن
گاڵتهیان بهمردن دهکرد و
بۆ نهختێ زیندگیش مردبوون.
+ نوشته شده در شنبه بیست و دوم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 14:34 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
کردنهوهی پێشانگایهکی نیگارکێشی هونهرمهندی لاوی کورد دیاکۆ مورادی له نۆروێژ
کردنهوهی پێشانگایهکی نیگارکێشی هونهرمهندی لاوی کورد دیاکۆ مورادی له نۆروێژ
پێشانگایهکی نیگارکێشی له لایهن رۆژنامهوان و هونهرمهندی لاوی کورد دیاکۆ م
ورادی له یهکێک له کهمپهکانی پهنابهری له نۆروێژ کرایهوه. ئهو پێشانگایه بۆ ماوهی 4 رۆژ بهردهوام بوو که دهگهڵ پێشوازی گهرم بهرهوروو بوو.
جێی ئاماژهیه که تابلۆکان له سهر پێشێل کردنی مافی ژنان و مافی مرۆڤ له ئێران به گشتی وگهلی کورد له رۆژههڵاتی کوردستان بهتایبهتی کێشرابووهنهوه.
به دوایی ئهو پێشانگایه، له لایهن بهشی فهرههنگی شارهکانی فلیسا و ئێلوهرۆم , و هامار له نۆروێژ، داوا له بهرێز دیاکۆ مورادی کراوه که لهو سی شارهش دا تابلۆکانی نمایش بدا. .
پێویسته بگوترێ که رۆژنامهوان و نیگارکێشی لاو ، دیاکۆ مورادی ماوهی چهند مانگێک دهبێ که به هۆی کهوتنه ژێر فشاری هێزهکانی رێژیم، به ناچاری کوردستانی جێ هێشتووه و ئێستا له وڵاتی نۆروێژ دهژی.
+ نوشته شده در پنجشنبه سیزدهم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 15:47 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
...وهرگێڕانی چهند شێعرێکی لۆرکا و چهند پهيڤێکی ترسنۆکانه - رامان سۆفی سوڵتانی
...وهرگێڕانی چهند شێعرێکی لۆرکا و چهند پهيڤێکی ترسنۆکا
رامان سۆفی سوڵتانی
ههرچهند دهسهڵاتێکی باڵات له کاری وهرگێڕان- ئهويش شێعر-دا ههبێ،ديسان که لهکار بوويهوه ههست دهکهی خهيانهتت کردووه.ههميشه ههندێ شتی گياندار له شێعرهکه به جێدهمێنێ که نازانی چی بکهی به دهستيانهوه.ئهمهش بێشک دهگهڕێتهوه بۆ خسڵهتی سۆسۆريانهی زمان.دهگهڕێتهوه بؤ ئهو خزمايهتيه سڕومڕهی نێوان زمانی شێعرهکه و ئهو سات و شوێنهی شێعرهکهی تيا له دائيک بووه ،دهگهڕێتهوه بۆ سهربردهی ههمووی ئهو شتانهو ههمووی ئهو ژانه زۆر زۆر تايبهتانهی له گوورانی شێعرهکه دا کاريگهريان ههبوه.
بهڕاست مرۆڤ نازانێ چی له وهرگێرانی شێعر بکات،له لايهکهوه تۆ به ئهشقی وهرگێڕان،له سهمايهکی سێحراوی ئۆقره نهگرتوو خهريکه پهيکهرێک دادهتاشی که تهنيا به جۆرێک له جۆرهکان له شێعر دهچێ و بهس.له لايهکی ديکهشهوه ئهگهر وهرگێڕان نهبێ تۆ چی له رۆحی له وهستان نههاتووی ئهزراپاوند،ئۆکتاويوپاز،سيلوا پلات و نێرۆدا...دهزانی؟
يهکپارچهيی جوانی ناسانهی وشه و رسته، دهگهڵ دهروونی ئاوێنهيی شێعر لێک دهترازێ.يهکپارچهيی ناوهڕۆک و ڕواڵهتی شێعر به دهسته ئاشقهکانمانهوه ههڵدهپڕووکێن.چ گوناحه چ گوناح...جريوهی ناو قورگی وشه باڵدارهکان دهخنکێنين،تا ههندێک کهرهستهی خاو و زانياری گشتی ، هاوواتاو شتی تر بگوێزينهوه بۆ ناو جوغرافيای زمانێکی تر و بۆ نێو بهستهرێکی تر.
.ئيتر ئهمه سهر له بهری کێشهی کاری وهرگێڕانه ،جاتۆ وهره ئهم مامهڵهيه دهگهڵ خسڵهته تايبهتيهکانی شاعيرانی لووتکهی وهک لۆرکا دا بکه.شێعری لۆرکا سهمايهکی سێحراوی وئهزهليه ،تۆ ئهگهر زۆر لۆرکايانه بژی تهنيا ئهتوانی پهيکهرێکی زهريفی لێ دابتاشی و بهس.
وهڕگێڕانی شێعر يانی ڕاو کردنی واتا سهرچڵهکانی مانهوه،يانی کوشتنی بيانووه نهێنيهکانی ئاشق بوون،يانی چی و چی و چی....کاتێ که خۆم هاتووم دهست ئهنێمه بينه قاقای کۆتره سڵۆکهکانی ڕازستانی دهروونی لۆرکا و له رکهی چهمکه يهکلاکراوهکانی خۆمدا پێشکهشتانی دهکهم ئيتر چ بيانويهک ههيه له وه زياتر :"وهرگێڕانی نهستی ناوشياری لۆرکا بۆ ئهوهيه مێژووی ئهو فهرتهنه بنووسمهوه که له کاتی ڕههاييم له کهنارهکانی شێعريدا ،ههژاندوومی.با ڕاستگۆتر بم :،بۆ ئهوهيه ببم به خاوهنی بهشێکی سهير جادوويی لۆرکاو بۆ ئهوهيه...
يهکپارچهيی جوانی ناسانهی وشه و رسته، دهگهڵ دهروونی ئاوێنهيی شێعر لێک دهترازێ.يهکپارچهيی ناوهڕۆک و ڕواڵهتی شێعر به دهسته ئاشقهکانمانهوه ههڵدهپڕووکێن.چ گوناحه چ گوناح...جريوهی ناو قورگی وشه باڵدارهکان دهخنکێنين،تا ههندێک کهرهستهی خاو و زانياری گشتی ، هاوواتاو شتی تر بگوێزينهوه بۆ ناو جوغرافيای زمانێکی تر و بۆ نێو بهستهرێکی تر.
.ئيتر ئهمه سهر له بهری کێشهی کاری وهرگێڕانه ،جاتۆ وهره ئهم مامهڵهيه دهگهڵ خسڵهته تايبهتيهکانی شاعيرانی لووتکهی وهک لۆرکا دا بکه.شێعری لۆرکا سهمايهکی سێحراوی وئهزهليه ،تۆ ئهگهر زۆر لۆرکايانه بژی تهنيا ئهتوانی پهيکهرێکی زهريفی لێ دابتاشی و بهس.
وهڕگێڕانی شێعر يانی ڕاو کردنی واتا سهرچڵهکانی مانهوه،يانی کوشتنی بيانووه نهێنيهکانی ئاشق بوون،يانی چی و چی و چی....کاتێ که خۆم هاتووم دهست ئهنێمه بينه قاقای کۆتره سڵۆکهکانی ڕازستانی دهروونی لۆرکا و له رکهی چهمکه يهکلاکراوهکانی خۆمدا پێشکهشتانی دهکهم ئيتر چ بيانويهک ههيه له وه زياتر :"وهرگێڕانی نهستی ناوشياری لۆرکا بۆ ئهوهيه مێژووی ئهو فهرتهنه بنووسمهوه که له کاتی ڕههاييم له کهنارهکانی شێعريدا ،ههژاندوومی.با ڕاستگۆتر بم :،بۆ ئهوهيه ببم به خاوهنی بهشێکی سهير جادوويی لۆرکاو بۆ ئهوهيه...
رامان سۆفی سوڵتانی
قهسيدهی کۆتره لێڵهکان
بهسهرلک و پۆپی داری ئهشکهوتهوه
دووکۆتری لێڵم بينی
يهکيان ههتاو بوو
ئهوی تريان مانگ
!"دراوسێ خونچيلهکهنم"
من وام پێ کوتن
قهسيدهی کۆتره لێڵهکان
بهسهرلک و پۆپی داری ئهشکهوتهوه
دووکۆتری لێڵم بينی
يهکيان ههتاو بوو
ئهوی تريان مانگ
!"دراوسێ خونچيلهکهنم"
من وام پێ کوتن
"ئاخۆ بڵێی گۆری من له کۆی بێ؟"
...له ئاتهگی داوێی منا
.ههتاو کوتی:
..."له ناو قورگی منا"
مانگ کوتی:
منيش کهزهويم نابووه سهر شانهکانم و ههنگاوم دهنا
دوههڵۆم بينی له بهفرو
...کچێکيش سهرتاپا ڕووت و قووت
که ئهميان ئهوی ترو
.کچهکهش هيج کهس نهبوو
!"ئهی ههڵۆ بچکۆڵهکان
:"من وام پێ کوتن "
"ئاخۆ بڵێی گۆڕی من لهکوێ بێ"!؟
"لهئاتهگی داوێنی منا "
:ههتاو کوتی"لهناوقوڕگی منا "
:مانگ کوتی
بهسهر لقی داری ئهشکهوتهوه
دوو کۆتری ڕووت و قووتم بينی
ئهميان ئهوی تر بوو
.ههردوکيان هيچ کاميان نهبوون
ڕهنگه ئێره مهزارهکی لۆرکا بێ *****************
قهسیدهی ئاوی زهریا
پێکهنی زهريا له دوورهپهڕ
.ددانهکانی کهف و لێوهکانی ئاسمان
!-تۆ خهريکی چ دهفرۆشی ئهی کچۆڵهی دڵشکاوی سنگ و مهمک ڕووت؟
-خهريکم ئاوی زهرياکان دهفرۆشم گهورهم-؟
-ئهی تۆ
کوڕه ڕهشتاڵهکه؟!
چيت لهخوێنتدا ههڵگرتووه؟
-ئاوی زهرياکانم ههڵگرتووه گهورهم.
-له کوێوه ههڵدهقوڵێ ،ئهم ههمووه فرمێسکه سوێره دايه گيان؟
-ئاوی زهرياکان ههڵدهوهرێنم گهورهم
ئهی دڵی من و ئهو تاڵيه جهرگبڕه
له کوێوه دێ؟
-ئاوی زهرياکان سهير تاڵه گهورهم.
پێکهنی زهريا له دوورهپهڕ
ددانهکانی کهف و
لێوهکانی ئاسمان.
*****************
درهخت،درهخت
]
درهخت،درهخت
وشک وسهوز
خهريکه زهيتوون ئهڕنێ
کيژی لهبار.
بای سهوداسهری منارهکانيش
خۆ لهبهژنی دهئاڵێنێ.
تێئهپهڕن چوار شۆڕهسوار
بهسهر ماينی ئهندلۆسیهوه،
جلکی سهوز و شين لهبهردا
فهڕهنجی شۆڕی ڕهش به سهرشانهوه
-"وهره با بچينه کۆردۆبا...کيژێ!"
ئهو کچه ئاوڕی لێ نهدامهوه.
ڕادهبرن سێ گابهزێن
کهڵهگهت،
بهژن وهک توولهنهمام
بهجل و بهرگی ليمۆيی و
شمشێری له زێوی قهديم .
-"وهره با بچينه سويل کيژێ!"
ئهو کچه ئاوڕی لێ نهدامهوه.
دهمهو زهردهپهڕ،
که ههتاو تيشکی ئهرخهوانی دهپڕژێنێ
ڕادهبرێ لاوێک
بهجانتايهک پڕ له گوڵی سوورو سهراسۆيی مانگهوه
" وهره با بچينه کۆردۆ با...کيژێ"
ئهوکچه ئاوڕێکی لێ نهدامهوه
ئێستاکهش خهريکه زهيتوون دهڕنێ
کيژی لهبار
ئاڵا و لهباڵای
مهچهکی خۆڵهمێشی با-ش
درهخت،درهخت
وشک و سهوز
+ نوشته شده در پنجشنبه ششم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 17:17 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
مهله ئاوارهکان- تاگوور - " رامان سۆفی سوڵتانی"
Showing posts with label شــێـعری بیــانی. Show all posts
مهله ئاوارهکان- تاگوور
مهله ئاوارهکان-ناوی کۆمهڵێک شێعری رابیندرانات تاگوور- شاعیری به توانی هیندوستان-هکه ساڵی 1916 له وڵاتی ژاپۆن بڵاوی کردۆتهوه.ئهمهی بهر دیدهتان 10 شێعره لهو کۆمهڵه 'وێنه شێعریـ" picture-poem - ـه . ئهمه ناوێکه که تاگوور خۆی بۆ شێعرهکانی دیاری کردووه .ئهم کتێبه له لایهن ع.پاشاییهوه کراوه به فارسی و منیش به دڵهڕاوکێ و ههڵپهیهکی ئاشقانهوه کردوومه به کوردی. بهو هیوایهی به زوویی بکهوێته بهر دیدهی خوێنهران.
رامان سۆفی سوڵتانی
1
باڵنده ئاوارهکانی هاوین
دێنه بهر پهنجهرهکهم
گۆرانیهک ئهچڕن و
له شهققهی باڵ دهدهن و
ئاوا دهبن.
گهڵا رهنگ ههڵبزرکاوهکانی خهزهڵوهر،
به دهم ههناسهی ساردهوه
تهقڵه کوت
ئهنیشنه سهر زهوی.
2
ئێوه ئهی پۆله ئاوارهکهی ناو ئهم جیهانه
وهرن با ،شوێن پێیهکانتان
له سهر وتهکانی من جێ بمێنێ
3
زهوی ئهوه بزهکانیهتی که ناهێڵێ
گوڵی فرمێسکهکانی سیس ههڵگهڕێن.
4
سارای به دهسهڵات
خهریکه دهبێ به خهڵووز
له سوێی گهڵایهک
که ئهبزوێ و
پێئهکهنێ و
ئهڕوا و له چاوان ون دهبێ
5
ههمیشه
دهم و چاوی که پڕ مهراقی بارانێکی شهوانهیه
دێته خهونهکانم
6
چهند ئهنگوستێکی نهدیار
دهڵێی سروهی بهیانین
ئارام ئارام
له سهر دڵم
مۆسیقای شهپۆله وردهکان لێدهدهن.
7
دڵم شهپۆلهکانی به کهناری جیهاندا دهدا و
بهدهم گریانهوه ئهنووسێ:
"خۆشم دهوێی".
8
ئهی ژنهکه!
کاتێ بهدهم ئیشی ماڵهوه دێی و دهچی،
گۆرانی ئهچڕێ لهش و لارت
له چهشنی رووبارێکی بچووک
به سهر ههوراز و نشێوی رێدا
له چهشنی رووبارێکی بچووک
به ناو زیخ و چهوی کهنارهکانی دا
9
بهجارێ جیهان
باریوهته سهر
تهلهکانی دڵێکی بڕست لێبڕاو
که خهریکه
مۆسیقای ماتهم دهژهنێ.
10
له تهنیایی ئهو دڵهی خۆم دا
ههناسهی ساردی ئهو شهوه بێوهژنه ههست پێ دهکهم
که چارشێوێکی له تهم و باران
به سهر داداوه.
+ نوشته شده در پنجشنبه ششم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 17:11 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
قوتابخانهی فرانکفۆرت و دهروونشیکاری ◄مارتین جهی◄ و. هادی محهمهدی
|
قوتابخانهی فرانکفۆرت و دهروونشیکاری |
|
مارتین جهی فرۆم له درێژهدا دهڵێ ههر جڤاتێک پێکهاتهی لبیدیناڵی خۆی ههیه، یانی سهنتێزێک له هاندهره مرۆڤییاکان و هۆکاره کۆلهڵایهتییهکانه. سایکۆلۆژیستی کۆلهڵایهتی دهبێ لهوه بکۆڵێتهوه که چۆن ئهم پێکهاته لبیدیناڵه کۆلهڵگه لێکدهبهستێ و چۆن بهسهر دهسهڵاتی سیاسی دا کاریگهری دهبێ. |
|
◄
+ نوشته شده در پنجشنبه ششم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 17:3 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
قاصدک - ( مهدی اخوان ثالث )
قاصدک ! هان ، چه خبر آوردی ؟
از کجا ، وزکه خبر آوردی؟
خوش خبر باشی ، اما ، اما
گرد بام و در من
بی ثمر می گردی
انتظار خبری نیست مرا
نه زیاری ، نه زدیار و دیاری ، باری
برو آن جا که بود چشمی و گوشی با کس
برو آنجا که ترا منتظرند
قاصدک!
در دل من همه کورند و کرند
دست بردار از این در وطن خویش غریب
قاصدک تجربه های همه تلخ
با دلم می گوید
که دروغی تو، دروغ
که فریبی تو، فریب
قاصدک ! هان ، ولی ... آخر .... ای وای !
راستی آیا رفتی با باد ؟
با توام ، آی ! کجا رفتی ؟ آی ...!
راستی آیا جایی خبری هست هنوز ؟
مانده خاکستر گرمی جایی؟
در اجاقی - طمع شعله نمی بندم - خردک شرری هست هنوز؟
قاصدک !
ابرهای همه عالم شب و روز
در دل ام می گریند
+ نوشته شده در چهارشنبه پنجم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 17:0 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
زمستان - شعر و صدای مهدی اخوان ثالث
زمستان شعر و صدای مهدی اخوان ثالث
سلامت را نمی خواهند پاسخ گ�?ت
سرها در گریبان است
کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گ�?تن و دیدار یاران را
نگه جز پیش پا را دید ، نتواند
که ره تاریک و لغزان است
وگر دست محبت سوی کسی یازی
به کراه آورد دست از بغل بیرون
که سرما سخت سوزان است
ن�?س ، کز گرمگاه سینه می اید برون ، ابری شود تاریک
چو دیدار ایستد در پیش چشمانت
ن�?س کاین است ، پس دیگر چه داری چشم
ز چشم دوستان دور یا نزدیک ؟
مسیحای جوانمرد من ! ای ترسای پیر پیرهن چرکین
هوا بس ناجوانمردانه سرد است … ای
دمت گرم و سرت خوش باد
سلامم را تو پاسخ گوی ، در بگشای
منم من ، میهمان هر شبت ، لولی وش مغموم
منم من ، سنگ تیپاخورده ی رنجور
منم ، دشنام پس آ�?رینش ، نغمه ی ناجور
نه از رومم ، نه از زنگم ، همان بیرنگ بیرنگم
بیا بگشای در ، بگشای ، دلتنگم
حری�?ا ! میزبانا ! میهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد
تگرگی نیست ، مرگی نیست
صدایی گر شنیدی ، صحبت سرما و دندان است
من امشب آمدستم وام بگزارم
حسابت را کنار جام بگذارم
چه می گویی که بیگه شد ، سحر شد ، بامداد آمد ؟
�?ریبت می دهد ، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست
حری�?ا ! گوش سرما برده است این ، یادگار سیلی سرد زمستان است
و قندیل سپهر تنگ میدان ، مرده یا زنده
به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود ، پنهان است
حری�?ا ! رو چراغ باده را ب�?روز ، شب با روز یکسان است
سلامت را نمی خواهند پاسخ گ�?ت
هوا دلگیر ، درها بسته ، سرها در گریبان ، دستها پنهان
ن�?سها ابر ، دلها خسته و غمگین
درختان اسکلتهای بلور آجین
زمین دلمرده ، سق�? آسمان کوتاه
غبار آلوده مهر و ماه
زمستان است
........................................................................................................................................................
+ نوشته شده در چهارشنبه پنجم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 16:54 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
کاوه یا اسکندر - م.امید
کاوه یا اسکندر - م.امید
موجها خوابیده اند ، آرام و رام
طبل توفان از نوا افتاده است
چشمه های شعله ور خشکیده اند
آبها از آسیا افتاده است
در مزار آباد شهر بی تپش
وای جغدی هم نمی اید به گوش
دردمندان بی خروش و بی فغان
خشمناکان بی فغان و بی خروش
آهها در سینه ها گم کرده راه
مرغکان سرشان به زیر بالها
در سکوت جاودان مدفون شده ست
هر چه غوغا بود و قیل و قال ها
آبها از آسیا افتاد هاست
دارها برچیده خونها شسته اند
جای رنج و خشم و عصیان بوته ها
پشکبنهای پلیدی رسته اند
مشتهای آسمانکوب قوی
وا شده ست و گونه گون رسوا شده ست
یا نهان سیلی زنان یا آشکار
کاسه ی پست گداییها شده ست
خانه خالی بود و خوان بی آب و نان
و آنچه بود ، آش دهن سوزی نبود
این شب است ، آری ، شبی بس هولناک
لیک پشت تپه هم روزی نبود
باز ما ماندیم و شهر بی تپش
و آنچه کفتار است و گرگ و روبه ست
گاه می گویم فغانی بر کشم
باز می بینم صدایم کوته ست
باز می بینم که پشت میله ها
مادرم استاده ، با چشمان تر
ناله اش گم گشته در فریادها
گویدم گویی که : من لالم ، تو کر
آخر انگشتی کند چون خامه ای
دست دیگر را بسان نامه ای
گویدم بنویس و راحت شو به رمز
تو عجب دیوانه و خودکامه ای
من سری بالا زنم ، چون مکیان
ازپس نوشیدن هر جرعه آب
مادرم جنباند از افسوس سر
هر چه از آن گوید، این بیند جواب
گوید آخر ... پیرهاتان نیز ... هم
گویمش اما جوانان مانده اند
گویدم اینها دروغند و فریب
گویم آنها بس به گوشم خوانده اند
گوید اما خواهرت ، طفلت ، زنت... ؟
من نهم دندان غفلت بر جگر
چشم هم اینجا دم از کوری زند
گوش کز حرف نخستین بود کر
گاه رفتن گویدم نومیدوار
و آخرین حرفش که : این جهل است و لج
قلعه ها شد فتح ، سقف آمد فرود
و آخرین حرفم ستون است و فرج
می شود چشمش پر از اشک و به خویش
می دهد امید دیدار مرا
من به اشکش خیره از این سوی و باز
دزد مسکین برده سیگار مرا
آبها از آسیا افتاده ، لیک
باز ما ماندیم و خوان این و آن
میهمان باده و افیون و بنگ
از عطای دشمنان و دوستان
آبها از آسیا افتاده ، لیک
باز ما ماندیم و عدل ایزدی
و آنچه گویی گویدم هر شب زنم
باز هم مست و تهی دست آمدی ؟
آن که در خونش طلا بود و شرف
شانه ای بالا تکاند و جام زد
چتر پولادین ناپیدا به دست
رو به ساحلهای دیگر گام زد
در شگفت از این غبار بی سوار
خشمگین ، ما ناشریفان مانده ایم
آبها از آسیا افتاده ، لیک
باز ما با موج و توفان مانده ایم
هر که آمد بار خود را بست و رفت
ما همان بدبخت و خوار و بی نصیب
زآن چه حاصل ، جز با دروغ و جز دروغ ؟
زین چه حاصل ، جز فریب و جز فریب ؟
باز می گویند : فردای دگر
صبر کن تا دیگری پیدا شود
کاوه ای پیدا نخواهد شد ، امید
کاشکی اسکندری پیدا شود
+ نوشته شده در چهارشنبه پنجم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 16:48 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
ئهو ژنه قارهمانانهی خۆیان نهسوتاند.....!!!!!!!!
+ نوشته شده در سه شنبه چهارم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 16:42 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
رویایی در گفتار سنگ - فریدون ارشدی
رویایی در گفتار سنگ*
در سالروز جهانی زن و به بهانه تفسیر/دعا/ از عشق و سفر خونینش
فریدون ارشدی
از دستان من بسته تری
وقتی چنین شکسته می روی
اما کاش
تا من از حاشیه ی مرگ بر می گشتم
تو از مسلخ این همه زخم نمی گذشتی!
گویا همین بود
موهایت را در زیتون زار ربود
همیشه حرف اول باد بود
باد
سالها گذشت تا باران
ما را به خاک نشاند
و ما به پرستش عادت کردیم.
با کوچه های لبخندی از تو نماندست
تنها بوی نیاز قلبت به خوابی دورتر از این جیغهای نا متناهی
ونزدیکتر به تپشهای خاک.
حیران از اینم که چگونه سفرت
از رویا
به
سنگ
رسید؟
پیشتر سنگها مهربان بودند
اکنون مهربانی سنگ.
به خشم و به غیرت قبیله ام گفتم
من از این شکسته رفتنش بیتاب نیستم
از اینکه همیشه نماند
دلتنگم
لبخندت که روبند نداشت
شکسته ماند
بالایت بلند بود
اما چمیده نرفت.
این روزها پروازهای بلند به خاکستر میرسند
وپرنده های سرکش
به خوانش خون.
پیش خودمان بماند
تفسیر تو از عشق تازه تر بود.
· به بهانه تفسیر/دعا/ از عشق و سفر خونینش
+ نوشته شده در سه شنبه چهارم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 16:38 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
هویت و جهانی شدن - دیاکو مرادی – نقده
| هویت و جهانی شدن |
|
|
+ نوشته شده در سه شنبه چهارم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 14:7 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
حقوق محیط زیست- دیاکۆ مرادی
حقوق محیط زیست- دیاکۆ مرادی
حقوق محیط زیست- دیاکۆ مرادی
باید منافع نوع بشر را بر منافع ملی مقدم دارند.
بشر در حالی به سده ی بیست و یکم پا می گذارد که جریان صنعتی شدن، نوگرایی، پیشرفت بنیانی و پرشتاب فن آوری، ابعاد گسترده و برگشت ناپذیریافته و این روند پرشتاب در دهه های اخیر به فرازی هراس آور رسیده است. توفیق شگفت انگیز انسان در دستیابی به فناوری پیشرفته، امکان تولید انبوه کالاهای ارزان را پدید آورده، اما این تحول هزینه ای سنگین به جامعه بشری تحمیل کرده است که همانا مصرف گسترده منابع طبیعی و آلوده شدن محیط زیست است. کشورهای جهان تا این اواخر به اهمیت آنچه محیط طبیعی زیست انسان نامیده می شود، توجه چندان نداشتندتا اینکه نشانه های نگران کننده آشکار گردید و ناگزیری و فوریت اقدام در زمینه ی تحول و پایداری تراز بوم شناختی و محیط زیست طبیعی، هر چه بیشتر احساس شد. آنچه گریز ناپذیر می نمود، ایجاد موازنه ی سازواره میان انسان و طبیعت بود. بشر می بایست، مدبرانه به تغییر حتی فلسفه ی علم و فن آوری دست می زد تا بتواند میراث طبیعت را به نسلهای آینده انتقال دهد. علم چنان پویا و توان آفرین است که اگر عاقلانه مهار نشود، چه بسا از دست بشر خارج شود و نتایج دهشتناک و اندوه بار به بار آورد. امروزه به یقین می توان گفت که کره ی خاکی ما در برابر فشارهای ناشی از افزایش شتابان جمعیت و لزوم تامین زندگی مناسب برای نسلهای آینده، آمادگی و گنجایش لازم را ندارد. رشد شتابان کشورهای صنعتی که نزدیک به یک پنجم جمعیت جهان را در برگرفته اند، سبب از میان رفتن منابع ترمیم ناپذیر انرژی و فشار فزاینده بر سرزمینها و دریاها و جو زمین شده است. از سوی دیگر، رشد مهر گسیخته ی جمعیت در پاره ای از نقاط جهان سوم زمینه ساز دگرگونی های نگران کننده در محیط زیست بوده است. افزون بر این، کشورهای در حال توسعه، با کاربرد الگوهای وارداتی کشورهای پیشرفته، آسیب های جبران ناپذیر بر منابع طبیعی و محیط زیست وارد آورده اند؛ تا آنجا که می توان گفت ویرانیهای گسترده ی محیط زیست، فرصتها و امکانات فراسوی نسلهای آینده را به گونه ی جدی به مخاطره افکنده است. تغییرات اقلیمی، تخریب لایه ی اوزون، از میان رفتن گونه های جانوری و گیاهی، در کنار مسایل دیگر مانند لزوم تامین آب شیرین، حفاظت از دریاها و اقیانوسها، احیای جنگل ها، بیابان زدایی و مقابله با خشکسالی، مدیریت زباله و مواد شیمیایی و دیگر پس مانده های آسیب رسان، پاکسازی مناطق آلوده شهری، بهبود بخشیدن به وضع بهداشت و نیز جلوگیری از افزایش سرسام آور جمعیت، از موارد بارز محسوب می شود. بی گمان برخی از مردمان در جهان بسیار بیشتر در معرض خطرات جدی زیست محیطی و زیست بومی هستند. مردمان فقیر در کشورهای در حال توسعه بیشتر در معرض خطرها و بلایای طبیعی قرار دارند. فقر آنها را وادار می سازد که در اماکن خطرناکی در سرزمینهای حاشیه ای زندگی کنند.
حقوق محیط زیست و نسل جدید حقوق بشر
جهان در سده ی بیستم، همچنان جهان حاکمیت دولتها بود؛ جهانی که در آن کشورها از روزنه ی تنگ منافع ملی به مسائل جهانی می نگریستند و در این راستا بسیاری از موضوع ها و مسائلی را که برای جهانیان اهمیت بسیاری داشت نادیده می گرفتند. جهان در آتش جنگهای خانمانسوز سوخت و پیشرفت علم و فن آوری راههای کشتار و قتل عام را آسانتر و گسترده تر کرد. کشمکش های بین المللی بیشتر ریشه در رقابتهای استعماری داشت. کشورهای استعماری که به دنبال نیروی کار ارزان، مواد خام و بازار فروش بودند، به استثمار سرزمینهای خارج از قاره ی اروپا پرداختند و پس از رشد پدیده ی استعمار، برخوردها و درگیری های انها نیز گسترده تر وجدی تر شد. سرمایه داری با چرخه ی سود و سرمایه، نظام نابرابری آفرید که حتی در خانه ی اروپایی آثار آن سخت مشهود بود. چنین نظامی راه را برای اندیشه های کمونیستی در آغاز سده ی بیستم هموار کرد و به این ترتیب، این اندیشه نیز با سرعت بسیار در جهان گسترش یافت. جنگهای جهانی اول و دوم گرچه علل و عوامل متعدد داشتند، اما علت اصلی وقوع آنها زیاده خواهی و تفکر مادی حاکم بر کشورهای استعماری بود که به طور عمده جنگ را در خارج خانه ی اروپایی شکل می دادند. پس از پایان جنگ جهانی دوم و سر برآوردن آمریکا به عنوان یک ابرقدرت مطرح در جامعه ی جهانی، اندیشه ی تشکیل سازمان ملل متحد به عنوان جایگزین جامعه ی ملل ارئه شد. در کنار شورای امنیت، مجمع عمومی و نهاد دبیر کلی که در جامعه ی ملل وجود داشت، دو شورای دیگر نیز در منشور سانفراسیسکو گنجانده شد که یکی شورای قیمومت و دیگری شورای اقتصادی و اجتماعی بود. ادعا بر آن بود که در تفکر امنیتی حاکم تا پیش از تشکیل سازمان ملل، در طراحی فرمولهای مربوط به تامین امنیت بین المللی، صرفا از روزنه ی مسائل نظامی نگریسته می شده است؛ در کنسرت اروپایی و در جامعه ی ملل اصولا ایده ی تامین امنیت یک ایده ی نظامی بوده است. در حالی که اگر جامع تر به مسائل جهانی نگریسته شود، جنبه های اقتصادی، اجتماعی و حقوقی آنها نیز به خوبی آشکار خواهد بود. از نخستین ابداعها و ابتکارهای عمده ی سازمان ملل متحد در راستای تحقق این ایده، صدور اعلامیه ی جهانی حقوق بشر در واپسین سالهای نیمه ی نخست سده ی بیستم بود. این اعلامیه که بیشتر کشورهای موجود در آن آنرا امضا کردند، حرکتی بنیادی برای شکل دادن به کنوانسیونها و قراردادهای حقوق بشری محسوب می شد. در این اعلامیه، نگرش اصلی و تاکید عمده بر حقوق مدنی و سیاسی بود که نسل اول حقوق بشر نامیده می شود. موءلفه های اصلی این اعلامیه مبتنی بر فلسفه ی سیاسی لیبرالیسم غربی است. در نیمه ی دوم سده ی بیستم، با گسترش جنگ سرد که پیامد گسترش کمونیسم در جهان بود، کشورهای غربی، با به راه انداختن حرکتهای اصلاح طلبانه و سرعت بخشیدن به تحقق دولت رفاه، کوشیدند چهره ی خشن نظام سرمایه داری را در زمینه های اقتصادی کمرنگ کنند. در همین راستا، در کنار دلایل و عوامل، نسل دوم حقوق بشر که معروف به حقوق اقتصادی و اجتماعی یا میثاقین سازمان ملل متحد بود، شکل گرفت و در آخرین سالهای سده ی بیستم حقوق محیط زیست به عنوان نسل سوم حقوق بشر یا حقوق جمعی بشر مطرح شد. نسل سوم حقوق بشر، شامل حق صلح، حق توسعه و نیز حق همبستگی است. این حقوق در کنفرانس صلح و حقوق بشر که در سال 1978در اسلو بر پا شد، مورد بحث بسیار قرار گرفت. نسل سوم حقوق بشر را حقوق همبستگی هم نامیدند. که به معنای توافق عناصر گوناگون جامعه در مورد اقداماتی است که برای تحقق حقوق نسل اول و دوم ضروری است. چنین ضرورتی ناشی از علایق و منافع جهانی است. پیوستگی حقوق بشر و حقوق جمعی، نکته ای است که حتی در مقاطعی مورد توجه مجامع غربی قرار گرفته است. پاراگراف هشتم بند الف از سند اول یا نهایی کنفرانس امنیت و همکاری در اروپا درباره ی حقوق برابر و حق اختیاری، راه را برای نزدیک شدن حقوق جدید به مرحله ی تدوین و شاید هم شناسایی عمومی هموار می کند. باید توجه داشت که رهیافت جدید در زمینه ی حقوق بشر، نشان از موضوعاتی دارد که به واقع در حال ظهورند، زیرا نیاز به آنها کاملا احسا می شود. جامعه ی بین المللی نیز در آستانه ی این آمادگی است که آنها را مورد شناسایی قرار دهد. برخی بر این باورند که گذشته از محیط زیست، گسترش صلح، میراث مشترک بشریت و ارتباطات و کمکهای بشر دوستانه نیز در حیطه ی نسل جدید حقوق بشر قرار می گیرد؛ اما در این میان محیط زیست قدیمی ترین موضوعی است که به عنوان یکی از موضوعات مرتبط با حقوق بشر مطرح شده است.
منابع:
«بازنگری مفهوم امنیت در روابط بین الملل» فصل نامه ی سیاست خارجی، سال چهاردهم، پاییز1379 رضا سیمبر
«روابط بین الملل» رضا سیمبر، انتشارات دانشگاه گیلان، 1380
محیط زیست سیاسی ـ مسعود فرامرزی ـ نشر خسرق ـ تهران1381
محیط زیست و نسلهای آینده ـ جلال دولتی
+ نوشته شده در سه شنبه چهارم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 13:59 توسط دیااکو مرادی علی آبادی
|
له دایك بوونێكی دیكه