به‌ ڵێن - " عه‌ لی قاسمی "

         به‌ ڵێن

                                       " عه‌ لی قاسمی "

شه‌ و دره‌نگه‌

زه‌ وی چوار ناڵ له‌ ده‌وری خۆر هه‌ڵده‌ سووڕێ

مه‌ لی خه‌ یاڵ ته‌ نیا ساتێ ئارام ناگرێ و

پێلووی ویشکی چاوه‌کانم لێک نه‌ بانن

هێندم خۆ ڕه‌ ئاگر خست و

به‌ دیار خۆره‌ تاوا وه‌ستام

سه‌ راپا بوومه‌ بریانی

شه‌ و دره‌نگه‌

لێزمه‌ ی سه‌ وزی یاده‌ کانت

له‌ ئاسمانی بێکۆتایی عه‌ زو تاسه م داده‌بارێ

من بوومه‌ ته‌ ویشکه‌ سۆفی و

تۆش مرادی دوو دنیامی

هۆ شلێره‌ ی به‌ ر باهۆزو زریانی دڕ

دڵنیا به‌

نه‌ خه‌ یاڵم ئارام ده‌گرێ

نه‌ خه‌ و ده‌خزێته‌ چاوانم و

نه‌ له‌ ئاگر ده‌ کشێمه‌ وه‌ تا نه‌ بینم

ئاسۆگی روونی به‌ یانی .

"په‌نجه‌ی شێتی با"- یۆنس ره‌زایی

"په‌نجه‌ی شێتی با"

یوونس ره‌زایی

 

ده‌توانم به‌ فه‌رامۆشیت دا تێپه‌ڕم

که‌ ره‌وه‌ ئه‌سپێکی یاخی

یاڵیان شۆڕاوگه‌ی ماندوویی و

مووسیقای ناڵیان له‌ ترپه‌ی خوێنی رێگادا

                        شه‌که‌ت و ته‌ڕ...

 

مووسیقایه‌کی ته‌ڕ و خاو له‌ یاڵی فه‌رامۆشیت دا

نمه‌ نمه‌

به‌ پێده‌شتی رووحم دا وه‌ک نوور تێپه‌ڕی

                  به‌ حیله‌یه‌کی روونه‌وه‌

                  به‌ سمێکی تاریکه‌وه‌

                  که‌ ترپه‌ی دوور

                   که‌ یاڵت

                           شه‌ڵاڵی یادێکی سوور...

 

ده‌توانم شه‌ڵالێ حیله‌ت بمرم

وه‌ مووسیقای ناوت رووت رووت بژیم

 

بژی شه‌کانه‌وه‌ی یاڵت

ره‌شترین ئاڵآی ئه‌وین و

هه‌زار و یه‌ک تاڵی شیرین

به‌ ده‌م په‌نجه‌ی شێتی با-وه‌...

                     تێپه‌ڕیو به‌ فه‌رامۆشی هه‌میشه‌م دا....

ئانارشیست - قه‌ره‌نی ئه‌حمه‌دئاقایی-پیرانشار

ئانارشیست

قه‌ره‌نی ئه‌حمه‌دئاقایی-پیرانشار

ناسکی له‌نجه‌ی پارتیزانێک
وێران له‌ ئێسقانما ئه‌گه‌ر
هه‌ر هیچ نه‌بێ با بوومه‌له‌رزه‌ی ئه‌سپه‌که‌ی
دابڕمێته‌ نێو یاخیه‌تیم


که‌ داڕماوم
یه‌که‌ یه‌که‌ چۆله‌که‌ سارده‌کانی مانگ
چۆله‌که‌ سارده‌کانی مانگی مه‌شخه‌ڵی چۆڵ
چۆله‌که‌ سارده‌کانی مانگی مه‌شخه‌ڵی چۆڵی ئازادی
[ چۆله‌که‌ سارده‌کانی مانگی مه‌شخه‌ڵی چۆڵی ئازادی چه‌پی ئیرهابی ناسیۆنالیستی ئۆمانیستی ئیدئۆلۆژیکی نه‌ژادپه‌ره‌ستی بێ‌ویژدانی ده‌ره‌جه‌یه‌کی حه‌فتاخۆری رووسی ئه‌سلی مۆنتاژی کاسه‌سه‌ری فێمینیستی لیبێڕاڵی ... ]
بێ فایده‌یه‌ بۆ من حه‌تمه‌ن


بێ فایده‌یه‌ به‌ڵام دیسان
به‌ لێواری بزه‌کانتا سه‌دان سه‌نگه‌ر بریندارم
به‌ نێوانی مه‌مکه‌کانتا –  که‌ به درۆ بوون به هێما بۆ کێوه‌کان–

گێله‌ن­گێده‌نی په‌نجه‌کان
چ فه‌رق ده‌کات؟
له‌ نێو ئاسمی ته‌ونه‌کان­دا باڵنده‌یێکی هه‌نده‌سی
بۆ چی ده‌بێ؟

بنووسه‌وه‌ په‌نجه‌کانم له‌ تاریک­دا نه‌ک ئاشنا
تفه‌نگه‌کان سوار کراون له‌ به‌رامبه‌ر هیچ­دا
 بێ­گومان

نووسراوه‌یه‌کی شێت له‌ شاعیرێکی شێت تر - سارۆ

سڵاو هاورێیانی خه‌یاڵاویم

پیته‌ ئاوسه‌کانی پێنووسێکی حه‌رام
شه‌وه‌ رازاوه‌کانی هه‌تاوێکی دزێوه‌
له‌ ژیله‌مۆی سه‌ر ته‌وێڵی ماچێکی زیزه‌وه‌وه‌
را هاتووه‌ و
کۆمه‌ڵگای بێ سنووری کێشه‌ ده‌هاژێنێ هاوڕێ.

**********

ڕێئالتر‌ له‌ کام تراویلکه‌، که‌ باران تینوویه ‌...

پیاوه‌تیم له‌ مانگیش سه‌ڵتره‌

ئه‌ی ئه‌وه‌ نییه‌

خه‌ونه‌کانم خه‌ته‌نه‌ ده‌کا

بۆ ئه‌وه‌ی هیچ سێ شه‌ممه‌یه‌ک شه‌یتانی نه‌بم به‌ خۆمه‌وه‌

له‌وانه‌یه‌ ئه‌وه‌ قسه‌ی خۆم بێ

ئه‌رێ مژینی لێوی کوڕێک پیرۆزتره‌

یان زیاره‌تی قفڵی ده‌رکه‌ داخراوه‌که‌ی خودا ؟

ئه‌وه‌ش قسه‌ی پیره‌کچێکی تۆبه‌کار بوو

پڕمه‌پڕمی له‌ش پیسی دێ و

هه‌ور به‌رده‌وام کوڕه‌

گوڵیش قه‌حبه‌یه‌کی دیل به‌ ئایه‌تی نیشتمانه‌وه‌ .

ئه‌رێ گوڵه‌کانیش پێریۆد ده‌بن ؟

ئه‌مه‌ پرسیاری بولبولێک بوو‌

خشپه‌ خشپی پیره‌کچێکی وه‌ریو دێ و

پاییزیش پێریۆد،

به‌ ده‌م شه‌رمه‌وه‌ هه‌نارێک تره‌کی و

مه‌مکیش نیه‌.

سه‌رماوه‌زیش سه‌رخۆش، وێڵی ده‌سنووسێکی خودا

بیانووکانی ته‌نیایی مانگ ده‌لاوێنێته‌وه‌ .

* * *
من ده‌ڵێم:

پیاوه‌تی و مانگ / به‌دمه‌ستی و نوێژ

پیره‌کچ و هه‌نار / هه‌ڵوێست و باران .

شه‌ڕوان و مێرووله‌ / وه‌هم و سڵاو

چاوه‌ڕوانی و باوه‌ش / سووتیه‌ن و قۆچه‌قانی

هه‌قلیمه‌قۆ و به‌ندی 15 ی یاسای بنه‌ڕه‌تی

هیچ و ماچ و سه‌رماوه‌ز و سێ شه‌ممه

من ده‌ڵێم ئێره‌یه‌ مه‌مله‌که‌تی 09

لێره‌ مانگیش جۆرێکه‌ له‌ عاره‌قی سه‌گی و

مه‌جنوونیش سیپ چییه‌کی چاوحیزی گه‌ڕۆڵ .

لێره‌ هه‌موو شه‌وانه‌ کاتژمێر 18 : 9 خوله‌که ‌و

ئه‌ستێره‌ش ته‌نگاو .‌

لێره‌ هه‌موو ڕۆژانه‌ کاتژمێر 18 : 9 خوله‌که ‌و

خۆره‌تاویش رووت و قووت .

لێره‌ قاوه‌ڵتوون و ئێواران و پارشێو و

ته‌نانه‌ت به‌رزه‌خیش

کاتژمێر 18 : 9 خوله‌که‌

که‌چی مه‌مکه‌کانت به‌رده‌وام پیر ده‌بن .

ئێره‌ مه‌مله‌که‌تی 09

لێره‌ هێمنی به‌ گژ شاڵاودا دێته‌وه‌ و

په‌نجه‌کان ته‌نیا بۆ خاوێن کردنه‌وه‌ی قوون و که‌پۆ و که‌لێنی ددان و

ئاماژه‌ی سیخووڕی و

په‌له‌پیتکه‌ی تفه‌نگ و

خاوکردنه‌وه‌ی خۆمان به‌کار دێ

ئێمه‌ هه‌ر هه‌موومان

ئاوسین به‌ خۆمان

ڕه‌نگه‌ به‌و زوویانه‌ش

کاسه‌ی ئاوده‌ستخانه‌ و

ئاوه‌ڕۆیی حه‌مامیش بزێن

من ده‌ڵێم: پسدانی ئاوی گه‌رم پێومانگی خۆیه‌تی و

له‌وانه‌یه‌ دوانه‌یه‌کی که‌م ئه‌ندامیش بزێنێ ... لێره‌ .

ئه‌وه‌م له‌ قه‌حبه‌یه‌کی دژبه‌ر بیست .

ئه‌رێ بشێ مانگیش خوازبێنی هه‌بێ...؟

کێ ده‌ڵێ مانگ کچه‌ ؟

ڕه‌نگه‌ مانگیش نقێمه‌ به‌ره‌ڵڵاکه‌ی ئه‌نگووستیله‌ی قه‌حبه‌یه‌ک بێ

یان گۆی مه‌مکی ده‌زگیرانه‌که‌م .

در سالروز جهانی زن و به بهانه تفسیر/دعا/ از عشق و سفر خونینش - فریدون ارشدی

 فریدون ارشدی

از دستان من بسته تری

وقتی چنین شکسته می روی

اما کاش

تا من از حاشیه ی مرگ بر می گشتم

تو از مسلخ این همه زخم نمی گذشتی!

گویا همین بود

موهایت را در زیتون زار ربود

همیشه حرف اول باد بود

باد

سالها گذشت تا باران

ما را به خاک نشاند

و ما به پرستش عادت کردیم.

با کوچه های لبخندی از تو نماندست

تنها بوی نیاز قلبت به خوابی دورتر از این جیغهای نا متناهی

ونزدیکتر به تپشهای خاک.

حیران از اینم که چگونه سفرت

از رویا

به

سنگ

رسید؟

پیشتر سنگها مهربان بودند

اکنون مهربانی سنگ.

به خشم و به غیرت قبیله ام گفتم

من از این شکسته رفتنش بیتاب نیستم

از اینکه همیشه نماند

دلتنگم

لبخندت که روبند نداشت

شکسته ماند

بالایت بلند بود

اما چمیده نرفت.

این روزها پروازهای بلند به خاکستر میرسند

وپرنده های سرکش

به خوانش خون.

پیش خودمان بماند

تفسیر تو از عشق تازه تر بود.

·         به بهانه تفسیر/دعا/ از عشق و سفر خونینش

" زنانه‌ نگاری در شعر"  -    علی قاسمی – نقده‌

                  " زنانه‌ نگاری در شعر"    

                                                                                              علی قاسمی – نقده‌

       گفتمان غالب شعرفارسی به‌ درازای تاریخ ، باوجود شعرای نامی زن ، همچنان گفتمانی بوده‌ مردسالار و به‌ هیچ وجه‌ درونیات واحساسات زن در آن منعکس نگردیده‌ است. هرچند شعرای نامی همچون " رابعه‌ ی قزداری " ، " پروین اعتصامی " و... حضورجدی وفعال متنی داشته‌ اند ؛ اما اگرنام این شعرا را ازشعرشان حذف کنیم ، به‌ هیچ وجه‌ قادربه‌ تشخیص زنانه‌ بودن متن هایشان نیستیم ، این روند ادامه‌ دارد تا ظهور فروغ فرخزاد درحوزه‌ ی شعرو بروز درونیات و احساسات وعواطف زنانه‌ ، فروغ در حوزه‌ ی ادبیات فارسی چنان انقلابی برپا کرد و بریکی دو نسل بعدی چنان تاثیری گذاشت که‌ حرکت او صرفا درحوزه‌ ی ادبیات محصور نماند وتأثیرش برژانرهای ادبیات محسوس است و انکارناپذیر." فروغ پس از رها کردن سنت چهار پاره‌ سرایی در سه‌ کتاب اولش ، در(تولدی دیگر) به‌ ابعاد دیگری در تفکر و زبان شعرد ست می یابد . او که‌ شاعر مرگ وعشق است با کشف ظرفیت های کلمات به‌ اصطلاح غیر شاعرانه‌ و با انعطا ف بخشیدن به‌ اوازن شعر و گریز از قراردادهای عروض نیمایی ، حرکتی ضد قراردادی در زبان شعرش انجام می دهد . فروغ معتقد است که‌ وزن باید از نو ساخته‌ شود و چیزی که‌ وزن را می سازد باید اداره‌ کننده‌ ی وزن باشد ...

   

ادامه نوشته